De advocaat van morgen: Richard Susskind over AI en de toekomst van de advocatuur
Wat betekent AI voor de toekomst van de advocatuur? Welke rol blijft er over voor de advocaat als technologie steeds meer juridisch werk kan uitvoeren? En wat vraagt dat van de advocaten die nu aan het begin van hun loopbaan staan? Over deze en andere vragen ging professor Richard Susskind onlangs met ons in gesprek. Het interview maakt vanaf nu onderdeel uit van het onderdeel Digitale Vaardigheden.
Deze video toont een aantal fragmenten uit het interview.
Richard Susskind houdt zich al tientallen jaren bezig met de invloed van technologie op de juridische sector. Hij staat bekend om zijn prikkelende toekomstvisies en zijn overtuiging dat AI de manier waarop juridische dienstverlening wordt aangeboden fundamenteel zal veranderen. Volgens Susskind overschatten we vaak wat technologie op korte termijn zal betekenen, terwijl we de gevolgen op langere termijn juist onderschatten.
Een andere rol voor de advocaat
In het interview schetst Susskind een toekomst waarin AI niet alleen advocaten ondersteunt bij hun werk, maar ook burgers en organisaties steeds beter in staat stelt om zelf juridische vraagstukken op te lossen. Dat roept een fundamentele vraag op: wat is dan nog de toegevoegde waarde van de advocaat?
Volgens Susskind zullen nieuwe rollen ontstaan. Advocaten kunnen bijvoorbeeld een belangrijke bijdrage leveren aan het ontwikkelen, beoordelen en betrouwbaar maken van juridische AI-systemen. Ook ziet hij kansen om met behulp van technologie de toegang tot het recht te verbeteren, juist voor mensen die zich nu geen juridische ondersteuning kunnen veroorloven.
Tegelijkertijd gaat Susskind de lastige vragen niet uit de weg. Wie is verantwoordelijk als AI een fout maakt? Hoe beoordelen we de betrouwbaarheid van systemen? En hoe wegen we de maatschappelijke voordelen van AI af tegen de risico’s? Susskind benadrukt dat AI geen kwestie is van simpelweg voor of tegen zijn. Het gaat erom de mogelijkheden én de risico’s zorgvuldig te onderzoeken.
Ruimte voor kritisch denken en reflectie
Met het interview willen we advocaat-stagiairs uitdagen om na te denken over de invloed van AI op hun toekomstige beroepspraktijk. De video maakt deel uit van het onderwijs Digitale Vaardigheden en prikkelt advocaat-stagiairs om zich verdiepen in de mogelijkheden, beperkingen en gevolgen van nieuwe technologie.
Binnen de BA benaderen we AI niet als een losstaand technologisch onderwerp. Het raakt aan juridische kennis, professionele vaardigheden en ethiek. Daarom verweven we AI op alle relevante plekken in ons onderwijs. We laten advocaat-stagiairs kennismaken met AI-toepassingen, oefenen met het kritisch beoordelen van uitkomsten en bespreken de professionele dilemma’s die het gebruik van AI met zich meebrengt.
Daarbij schrijven we niet voor hoe advocaat-stagiairs over AI moeten denken of welke toepassingen ze moeten gebruiken. We bieden kennis, verschillende perspectieven en ruimte voor discussie en reflectie. We nodigen uit tot kritisch denken, het aanscherpen van het eigen professionele kompas en het maken van bewuste, zelfstandige keuzes. Want advocaat worden betekent ook jezelf blijven én zelf verantwoordelijk blijven. De kernwaarden van de advocatuur vormen daarbij het kompas.
Het gesprek met Susskind past bij die aanpak. Zijn uitgesproken toekomstvisie nodigt uit om bestaande aannames ter discussie te stellen en zelf positie te bepalen. Immers: wat de advocaat van morgen moet kennen en kunnen, is een vraag waar de advocatuur vandaag al over moet nadenken.
